Dünya Haberler

Dünyada sansür gündemi (5-11 Nisan)

Rusya istemediği içerikleri çıkarmakta yavaş davranan Twitter’ı yavaşlatırken, Myanmar’daki cunta interneti süresiz olarak kapattı. Çad, başkanlık seçimleri öncesi internet erişimini kısıtlarken, Çin, vatandaşların Komünist Parti’ye yönelik eleştirel online mesajları ihbar edebileceği yeni bir bildirim hattı kurdu. Kanada’da ise kamu görevlilerine ve siyasilere yönelik negatif yorumlara karşı bir erişim engeli sistemi getirilmesi tartışmaları yaşandı.

Dünyanın farklı ülkelerinde interneti sansürlemeye yönelik girişimler

Nisan ayı boyunca Rusya’nın internet üzerinde sansürü arttığına dair haberler devam etti. 2016’da şifrelemeyi devre dışı bırakacak yöntemler ve ülkede VPN sağlayıcılarının faaliyetlerini kısıtlayan yeni bir gözetim yasası geçiren ülkede, en son olarak Twitter’ın istenmeyen içeriklerin çıkarılmasında yavaş davranması nedeniyle yavaşlatılması gündeme geldi. Rusya geçtiğimiz haftalarda Twitter’ın hızını 128 kbps civarına düşürdü. Wired dergisine göre genelde erişim yasağı ve site bloklama uygulayan Rusya’da boğma, yavaşlatma veya throttling adı verilen bu yöntem ilk defa kullanılıyor.

Myanmar’daki darbenin sonrasında ülkedeki protestoları kanlı bir şekilde bastıran Myanmar cuntası, birçok haber ajansına göre geçtiğimiz 9 Nisan Cuma günü ülkede internet erişimini tümüyle kesti. Reuters’a göre 1 Şubat’ta gerçekleşen askeri darbe sonrasında internete erişim ülkede zaten aralıklı olarak gerçekleştiriyordu. İnternetin ne zaman tekrar erişme açılacağı bilinmiyor.

11 Nisan’da Cumhurbaşkanlığı seçimi gerçekleşen Çad’da 9 Nisan’dan başlayan internet kesintileri gerçekleşti. Uluslararası Af Örgütüne göre Çad’da iktidar son aylarda uzun süreli internet bloklamalarını ifade özgürlüğünü kısıtlamak için kullanmanın yanı sıra, keyfi gözaltı uygulamaları ve gösteri ve toplantı hakkının kısıtlanması gibi birçok hak ihlalini gerçelkeşiyor.

Çin Halk Cumhuriyeti 11 Nisan’da, vatandaşlarının iktidardaki Komünist Parti ve tairhini aşağılayan online yorumları bildirmeleri için geliştirilmiş bir ihbar hattını devreye soktu. Vatandaşlara partinin tarihini “çarpıtmaya” yönelik yorum ve mesajları Çin Siberuzay İdaresinin açtığı hatta bildirmesi çağrısında bulunuldu.

Ottawa-insider haber sitesine göre Kanada Mirası Bakanı Steven Guilbeault, katıldığı bir podcast programında hükümetin politikacılar ve resmi görevliler hakkında olumsuz yorumlar yapan web sitelerini geçici olarak bloke etme ve kapatma yetkisini ülkedeki yayın denetleyen üst kurullara verilmesi gerektiğini düşündüğünü söylediKanada’nın eski Yargıtay başkanı  Beverly McLachlin de ülkede nefret söylemi, iftira gibi durumlarda ifade özgürlüğünü kısıtlayan mekanizmaların yetersiz olduğunu söyleyerek bir tür kapatma mekanizmasının getirilmesinin bazı koşullarda gerekli olduğunu söyledi. Bu tartışmalar Kanada’nın geçirmeyi planladığı C-10 adlı ve yayın politikalarına değişiklikler getiren yasa tasarısı çevresinde gelişiyor.

Gözetim ve kişisel veriler

Bu ayın başında ise Business Insider’ın 3 Nisan tarihli haberine göre 533 milyon Facebook kullanıcısının verisi bir hacking forumunda paylaşıldı. Verinin Facebook’ta bulunan ve Ağustos 2019’da giderilen bir açık aracılığıyla kazındığı bildirildi. İnternette yayınlanan kişisel veriler arasında telefon numaraları, Facebook ID numaraları, lokasyon bilgisi, doğum tarihleri ve kişilerin tam adları yer alıyor. Kayıtların 2.5 milyonunda e-mail adres bilgisi de yer alıyor.

Halka açık web sitelerinden verinin otomatik çalışan yazılımlar aracılığıyla indirilmesine veri kazıma (scraping) adı veriliyor.

(BA)